อีซี่ เอ

ถ้าจะต้องกลายเป็นคนดังของโรงเรียนด้วยข่าวฉาวที่ตัวเองไม่ได้ก่อขึ้นจริงสักนิด เด็กสาวธรรมดาคนหนึ่งจะเลือกแก้ข่าวให้จบในวันเดียว หรือจะใช้มันเป็นเกราะป้องกันตัวในแบบที่ไม่มีใครคาดคิด นี่คือโจทย์แสบ ๆ ที่หนังไฮสคูลอเมริกันยุคต้นทศวรรษ 2010 โยนใส่คนดูตั้งแต่ต้นเรื่อง โลกของเรื่องคือโรงเรียนมัธยมชานเมืองแคลิฟอร์เนียที่อบอวลด้วยแดดแรง ๆ เสียงนินทาในโรงอาหาร และลำดับชั้นทางสังคมที่มองไม่เห็นแต่ทุกคนรับรู้ได้ ที่นี่ข่าวลือเดินทางเร็วกว่าความจริงหลายเท่า ใครถูกแปะป้ายว่าอะไรก็แทบไม่มีโอกาสได้แก้ต่าง กลุ่มเด็กเคร่งศาสนาที่นำโดยสาวพราวเสน่ห์สายธรรมะคอยสอดส่องความประพฤติของเพื่อนร่วมชั้น ขณะที่ครู อาจารย์ใหญ่ และผู้ปกครองก็รับบทเป็นทั้งผู้ตัดสินและผู้ชมไปพร้อมกัน บรรยากาศแบบนี้เองที่ทำให้เรื่องโกหกเล็ก ๆ เรื่องเดียวสามารถกลายเป็นตราประทับตัวตนของคนทั้งคนได้ในชั่วข้ามคืน

ศูนย์กลางของเรื่องทั้งหมดคือ โอลีฟ (Olive) เด็กสาว ม.ปลายที่รับบทโดย เอมมา สโตน ในช่วงที่กำลังฉายแววความมั่นใจและไหวพริบแบบหาตัวจับยาก เธอไม่ใช่ควีนของโรงเรียน ไม่ใช่เด็กเนิร์ดหลบมุม แต่เป็นคนกลาง ๆ ที่ฉลาดพูด ฉลาดคิด และใช้ชีวิตเงียบ ๆ กับเพื่อนซี้อย่าง ริแอนนอน (Rhiannon) รับบทโดย Aly Michalka ชีวิตของโอลีฟเปลี่ยนไปเพราะคำโกหกเพื่อเลี่ยงทริปครอบครัวที่เธอเผลอเล่าให้เพื่อนฟัง คำพูดนั้นถูกตีความเลยเถิดจนกลายเป็นเรื่องว่าเธอเสียความบริสุทธิ์ไปแล้วในวัยสิบเจ็ด แทนที่จะรีบปฏิเสธ โอลีฟกลับมองเห็นช่องว่างของเกมนี้ด้วยสายตาแบบคนอ่าน The Scarlet Letter มาอย่างแตกฉาน เธอเริ่มสนุกกับการปั่นภาพลักษณ์สาวแรงเป็นงานอดิเรก โดยมี วูดชัก ท็อดด์ (Woodchuck Todd) หนุ่มเงียบ ๆ ที่รับบทโดย Penn Badgley คอยมองเธออยู่ห่าง ๆ อย่างเข้าใจมากกว่าที่เธอคิด

ปมขัดแย้งค่อย ๆ ก่อตัวเป็นชั้น ๆ เมื่อโอลีฟตัดสินใจช่วยเหลือ แบรนดอน (Brandon) รับบทโดย Dan Byrd เพื่อนเกย์ที่ถูกกลั่นแกล้งให้รอดพ้นจากแรงกดดันด้วยการแกล้งทำเป็นมีอะไรกับเธอ ดีลเล็ก ๆ นั้นกลายเป็นธุรกิจปากต่อปาก มีเด็กชายแปลกหน้าหลายคนแวะเวียนมาขอใช้ชื่อเธอเพื่อไต่เต้าในลำดับชั้นของโรงเรียน แลกกับบัตรของขวัญและสิทธิพิเศษจิปาถะ เธอถึงขั้นเย็บตัวอักษร A สีแดงติดเสื้อตามรอยนางเอกในวรรณกรรมคลาสสิก ประกาศตัวตนใหม่แบบประชดโลกอย่างเปิดเผย แต่ยิ่งภาพลักษณ์นี้ดังขึ้นเดิมพันก็ยิ่งสูงขึ้น ตั้งแต่ แมรีแอนน์ (Marianne) รับบทโดย Amanda Bynes ประธานกลุ่มศาสนาที่เชื่อว่าตัวเองกำลังทำสงครามศีลธรรม ไปจนถึงครูหนุ่มอย่าง มิสเตอร์กริฟฟิธ (Mr. Griffith) ที่รับบทโดย โทมัส เฮเดน เชิร์ช กับภรรยาที่เป็นครูแนะแนวอย่าง มิสซิสกริฟฟิธ (Mrs. Griffith) รับบทโดย Lisa Kudrow และเรื่องอื้อฉาวที่พัวพันกับ ไมกาห์ (Micah) รับบทโดย Cam Gigandet ทุกเส้นเรื่องถักเข้าหากันจนโอลีฟเริ่มควบคุมเรื่องเล่าของตัวเองไม่ได้อีกต่อไป

สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้มีน้ำหนักกว่าคอมเมดี้วัยรุ่นทั่วไปคืออารมณ์ข้างใต้เสียงหัวเราะ มันพูดถึงมาตรฐานสองแบบที่สังคมใช้ตัดสินผู้หญิงอย่างเจ็บแสบ ผ่านสายตาของเด็กสาวที่ทั้งท้าทายและบอบช้ำในเวลาเดียวกัน โอลีฟดูเหมือนจะเชิดใส่ทุกคำนินทา แต่ลึก ๆ เธอก็เจ็บปวดที่ไม่มีใครถามเลยว่าเรื่องจริงคืออะไร ความสัมพันธ์กับพ่อแม่ โดยเฉพาะ โรสแมรี (Rosemary) แม่สายชิลที่รับบทโดย Patricia Clarkson กลายเป็นสมอสำคัญของเรื่อง บ้านของเธอคือพื้นที่เดียวที่ลูกสาวไม่ต้องแสดง ไม่ต้องแก้ตัว และยังถูกมองเป็นคนเดิมเสมอ ขณะที่สายตาอ่อนโยนจากท็อดด์ก็ค่อย ๆ เผยให้เห็นว่ามีคนหนึ่งที่แยกแยะออกระหว่างคาแรกเตอร์แรง ๆ ที่เธอสวมเล่นกับตัวตนจริงที่ซ่อนอยู่ข้างใน ธีมของการนิยามตัวเองจึงไม่ได้มาในรูปบทเทศน์ แต่มาผ่านความสับสน ความเหงา และความกล้าหาญแบบวัยสิบเจ็ดที่อยากให้โลกยอมรับโดยไม่ต้องลดทอนตัวเอง

เหตุผลที่ควรเปิดดูเรื่องนี้สักครั้งคือพลังการแสดงของ เอมมา สโตน ที่แบกหนังทั้งเรื่องไว้ด้วยจังหวะพูดเร็ว ฉลาด และมีเสน่ห์แบบธรรมชาติ เธอทำให้โอลีฟเป็นนางเอกที่ทั้งน่าหมั่นไส้และน่าเอาใจช่วยในคนเดียวกัน ขณะที่ทีมสมทบอย่าง Penn Badgley, Amanda Bynes, Patricia Clarkson, โทมัส เฮเดน เชิร์ช และ Malcolm McDowell ในบทอาจารย์ใหญ่จอมเคร่งต่างเติมสีสันให้โรงเรียนแห่งนี้มีชีวิตเหมือนเวทีละครขนาดย่อม งานภาพและโทนเล่าเรื่องสดใสแบบหนังฟีลกู๊ดปลายยุค 2000 ต่อ 2010 แต่บทสนทนาคมคายและอ้างอิงวัฒนธรรมป๊อปอย่างมีชั้นเชิง ทำให้พล็อตข่าวลือธรรมดากลายเป็นเรื่องเสียดสีสังคมที่คมกว่าที่เห็น นี่คือหนังตลกวัยรุ่นที่ดูเพลิน หัวเราะง่าย แต่ทิ้งคำถามค้างไว้ให้คิดต่อว่าสุดท้ายแล้วเราอยากให้คนอื่นจำเราในแบบที่เราเป็น หรือในแบบที่เรื่องเล่าอยากให้เราเป็นกันแน่