ปู้โค่วหนิ่วเตอหนี่ว์ไห่

บางครั้งจุดเปลี่ยนของชีวิตก็ไม่ได้เริ่มจากเรื่องใหญ่โต แต่เริ่มจากกระดุมเม็ดบนของเสื้อเชิ้ตที่ถูกปล่อยทิ้งไว้เฉย ๆ โดยไม่คิดจะติดมันกลับเข้าไปใหม่ สำหรับ เจนนี่ (Jenny) หญิงสาววัยทำงานที่ใช้ชีวิตอยู่ในฮ่องกงช่วงต้นยุคเก้าศูนย์ รายละเอียดเล็ก ๆ อย่างนี้คือท่าทีเงียบ ๆ ที่เธอบอกกับโลกว่าเธอเหนื่อยกับการต้องเรียบร้อยไปเสียทุกอย่าง รับบทโดย หลี่ลี่เจิน (李麗珍) เจนนี่ไม่ใช่เด็กสาวไร้เดียงสาที่หลงเข้ามาในเมืองใหญ่ แต่เป็นผู้หญิงที่โตพอจะรู้ว่าตัวเองต้องการอะไร เธอมีงานประจำที่ต้องตื่นเช้า นั่งโต๊ะ เจอเจ้านาย เจอรถติด และกลับห้องเช่าแคบ ๆ ในตอนค่ำ ความฝันของเธอไม่ได้ยิ่งใหญ่อะไรเลย นอกจากอยากใช้ร่างกายและหัวใจของตัวเองอย่างที่ใจอยาก โดยไม่ต้องขออนุญาตใคร ทั้งเรื่องความรัก เรื่องงาน และเรื่องอนาคตที่ใคร ๆ ก็ชอบเข้ามาออกความเห็น

แรงผลักดันเรียบง่ายข้อนี้เองที่พาเธอเข้าไปติดอยู่ตรงกลางความสัมพันธ์ที่ซ้อนกันหลายชั้นจนถอนตัวไม่ขึ้น คนแรกคือ โฮ (Ho) รับบทโดย เหลียงซือหาว (梁思浩) ชายหนุ่มคนรักที่อยู่ด้วยกันมานาน รักเธอจริงในแบบของเขา แต่ความรักนั้นมาพร้อมความหึงหวงและความอยากเป็นเจ้าของ เขาอยากให้เจนนี่เป็นแฟนที่น่ารัก เก็บตัว และหยุดท้าทายสายตาคนอื่น อีกด้านคือ มิสเตอร์พ้งกวองยิม (Mr Pong Kwong Yim) รับบทโดย เส้าจ้งเหิง (邵仲衡) ชายมีฐานะ มีตำแหน่ง มีครอบครัวเรียบร้อยในหน้าสังคม เขาเข้ามาในชีวิตเจนนี่ด้วยข้อเสนอที่ดูเหมือนจะง่าย ทั้งเงินทอง ความสะดวก และค่ำคืนที่เร่าร้อนโดยไม่ต้องผูกมัด แต่ทุกครั้งที่อยู่ใกล้เขาก็เหมือนมีเส้นบาง ๆ ของอำนาจและการต่อรองคั่นอยู่เสมอ และยังมี ลุงเหมา (Lung Mao) รับบทโดย สวี่จิ่นเจียง (徐錦江) ผู้ชายรุ่นใหญ่ที่ดูน่าเกรงขาม พูดน้อย แต่สายตาอ่านคนขาด เขาไม่ได้เข้ามาแบบคนรักหนุ่ม ๆ หากเข้ามาแบบผู้ชายที่ผ่านโลกมาแล้วและรู้วิธีจะดูแลผู้หญิงในแบบที่ทั้งอบอุ่นและอันตรายในเวลาเดียวกัน

ปมของเรื่องจึงไม่ใช่แค่คำถามว่าเจนนี่จะเลือกใคร แต่คือคำถามว่าเธอจะยอมแลกอิสรภาพของตัวเองไปมากแค่ไหนเพื่อความรัก ความมั่นคง หรือความตื่นเต้นชั่วข้ามคืน เพราะรอบตัวเธอยังมี มิสซิสพ้ง (Mrs Pong) รับบทโดย หยางอวี้เหมย (楊玉梅) ภรรยาตัวจริงของมิสเตอร์พ้ง ผู้หญิงที่ไม่ได้โง่และไม่ได้ยอมให้ใครมาพรากสิ่งที่ควรเป็นของเธอไปง่าย ๆ กับ เคท (Kate) รับบทโดย อู๋เมี่ยวอี๋ (吳妙儀) เพื่อนสาวคนสนิทที่ทั้งเข้าใจและทั้งเตือนเจนนี่ในเวลาเดียวกัน รวมถึงเพื่อน ๆ อย่างเพื่อนของเจนนี่และคนหนุ่มสาวในละแวกเดียวกันอย่าง ดิ๊ก (Dick) ที่แวะเวียนเข้ามาในวงเหล้า วงงาน และวงข่าวซุบซิบ ความสัมพันธ์ทุกคู่ค่อย ๆ พันกันแน่นขึ้น จากแค่ความเจ้าชู้ ความเหงา กลายเป็นความหึง ความแค้น และความลับที่ต้องช่วยกันปิด ทุกครั้งที่เจนนี่คิดว่าเธอควบคุมเกมอยู่ เธอกลับพบว่าตัวเองกำลังถูกมองเป็นเดิมพันของคนอื่นอยู่เงียบ ๆ

ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในฮ่องกงปี 1994 เมืองที่กำลังหายใจถี่ ๆ อยู่ตรงรอยต่อของยุคสมัย ตึกแถวเก่ากับอาคารสำนักงานกระจกใสตั้งอยู่ห่างกันแค่ถนนเส้นเดียว แสงนีออนจากป้ายร้านกลางคืนสะท้อนลงบนพื้นเปียกหลังฝนตก เสียงเพลงจากคาราโอเกะดังลอดออกมาพร้อมเสียงหัวเราะและเสียงแก้วชนกัน ในเวลากลางวันโลกของเจนนี่คือโต๊ะทำงาน ลิฟต์ที่เบียดเสียด กระโปรงรัดรูปกับเสื้อเชิ้ตที่ต้องคอยจัดให้เข้าที่ต่อหน้าเจ้านาย แต่พอตกกลางคืนเมืองเดียวกันนั้นก็เปลี่ยนหน้า ทั้งบาร์เล็ก ๆ ห้องพักโรงแรมม่านหนา อพาร์ตเมนต์เพื่อนที่เปิดเพลงเบา ๆ แล้วคุยกันเรื่องความรักอย่างเปิดเปลือก บรรยากาศแบบนี้เองที่ทำให้หนังมีกลิ่นของยุคเก้าศูนย์อย่างเต็มตัว ทั้งแฟชั่น ทรงผม วิธีจีบกัน วิธีหึงกัน และวิธีที่ผู้หญิงคนหนึ่งต้องเรียนรู้ที่จะเดินกลับบ้านคนเดียวตอนตีสองโดยยังเชิดหน้าไว้ได้

ในเชิงธีม ปู้โค่วหนิ่วเตอหนี่ว์ไห่ ไม่ได้เป็นแค่หนังขายความเย้ายวน หากเป็นหนังดราม่าที่พูดถึงสิทธิในเนื้อตัวและความปรารถนาของผู้หญิงอย่างตรงไปตรงมาตามภาษาของหนังฮ่องกงยุคนั้น กระดุมที่เธอไม่ติดคือสัญลักษณ์ของการไม่ยอมอยู่ในกรอบ ไม่ยอมเป็นภรรยาที่ดี ไม่ยอมเป็นลูกน้องที่ว่าง่าย และไม่ยอมเป็นแฟนที่ต้องรายงานทุกฝีก้าว โทนของหนังจึงลื่นไหลระหว่างความสนุกซุกซนของสาวมั่นกับความเหงาลึก ๆ ที่ค่อย ๆ ซึมออกมาในฉากเงียบ ๆ คนดูจะได้เห็นทั้งด้านที่เธอหัวเราะเสียงดัง ดื่ม เต้น และออดอ้อนคนรักอย่างเปิดเผย และด้านที่เธอนั่งมองกระจกคนเดียวแล้วถามตัวเองว่าความอิสระที่ได้มานั้นคุ้มกับสิ่งที่เสียไปหรือเปล่า ความสัมพันธ์ทางกายในเรื่องถูกเล่าอย่างเย้ายวนแบบผู้ใหญ่ ต่างฝ่ายต่างยินยอมและต่างมีเหตุผลของตัวเอง ไม่มีใครเป็นเหยื่อโดยสมบูรณ์ และไม่มีใครเป็นคนดีโดยสมบูรณ์ มีแต่คนที่กำลังต่อรองกับความต้องการของตัวเองอยู่ตลอดเวลา

เหตุผลที่หนังเรื่องนี้ยังน่าหยิบมาดูในวันนี้ คือการแสดงที่เป็นธรรมชาติและมีเสน่ห์เฉพาะตัวของทีมนักแสดงนำ หลี่ลี่เจินถ่ายทอดเจนนี่ออกมาได้อย่างมีชีวิตชีวา ทั้งน่ารัก ดื้อรั้น เปราะบาง และเซ็กซี่ในคนคนเดียวกันโดยไม่ขัดกันเลย คนดูจะเข้าใจทันทีว่าทำไมผู้ชายหลายคนถึงหลงเธอ และทำไมผู้หญิงหลายคนถึงทั้งหมั่นไส้ทั้งเห็นใจเธอในเวลาเดียวกัน ขณะที่เหลียงซือหาวก็เล่นเป็นแฟนหนุ่มขี้หึงได้อย่างน่าเชื่อ มีทั้งมุมน่าสงสารและน่าหงุดหงิดแบบคนรักจริง ๆ ส่วนสวี่จิ่นเจียงกับเส้าจ้งเหิงก็เติมน้ำหนักของโลกผู้ใหญ่เข้ามา ทำให้เรื่องรัก ๆ ใคร่ ๆ มีมิติของอำนาจ เงิน และศักดิ์ศรีเข้ามาเกี่ยวข้อง สำหรับคอหนังฮ่องกงยุคเรตสามที่มีเนื้อเรื่องจริงจัง นี่คือภาพบันทึกของยุคสมัยที่ทั้งกล้า ทั้งเปลือยใจ และทั้งเหงาในแบบที่หนังยุคหลังหาได้ยาก ถ้าอยากเห็นเรื่องราวของผู้หญิงคนหนึ่งที่ขอเลือกทางเดินของตัวเอง แม้ทางนั้นจะเต็มไปด้วยสายตาตัดสินและราคาที่ต้องจ่าย นี่คือหนังที่ควรเปิดดูสักครั้งด้วยสายตาของคนดูหนังจริง ๆ