เพชฌฆาตลองรัก

葉玉卿 ในห้วงเวลาที่ชื่อของเธอกลายเป็นสัญลักษณ์ของหนังฮ่องกงต้นยุคเก้าศูนย์ รับบทที่ท้าทายที่สุดครั้งหนึ่งกับการสวมสองคาแรกเตอร์ในเรื่องเดียว ทั้ง โลหยินซิน (Lo Yin Hsin) พนักงานสาวออฟฟิศผู้สุขุม เรียบร้อย และยึดมั่นในกรอบของชีวิตประจำวัน กับ มีมิน (Mimin) หญิงสาวจากบาร์กลางคืนที่ใช้ความเปรี้ยวและความเฉลียวฉลาดเป็นเกราะเอาตัวรอด สองชีวิตที่ไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกันเลย นอกจากใบหน้าที่เหมือนกันจนแทบแยกไม่ออก ขณะที่ 方中信 รับบท หลินชาซิน (Lin Cha Sin) เพื่อนร่วมงานชายผู้ทะเยอทะยานและเก็บความรู้สึกบางอย่างที่มีต่อโลหยินซินไว้ในใจโดยไม่เคยเอ่ยออกมาตรง ๆ ความใกล้ชิดในที่ทำงานกับความค้างคาในใจผลักให้เขาวนเวียนอยู่รอบตัวเธอมากกว่าที่ควร

ปมของเรื่องเริ่มต้นจากอุบัติเหตุในคืนที่ออฟฟิศเหลือเพียงคนสองคน ความขัดแย้งที่คุกรุ่นมาพักใหญ่ปะทุขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ แล้วลงเอยด้วยโศกนาฏกรรมที่ไม่มีใครคาดคิด เมื่อโลหยินซินพลัดล้มอย่างรุนแรงจนเสียชีวิตคาที่ หลินชาซินที่ยืนอยู่ตรงนั้นจึงกลายเป็นทั้งพยานและต้นเหตุในคนเดียวกัน ความตื่นตระหนกกับความกลัวความผิดทำให้เขาตัดสินใจปกปิดสิ่งที่เกิดขึ้นแทนที่จะแจ้งความ แล้วโชคชะตาก็เล่นตลกกับเขาในเย็นวันเดียวกัน เมื่อเขาบังเอิญพบมีมินในบาร์แห่งหนึ่ง หญิงสาวที่มีใบหน้า น้ำเสียง และท่าทางละม้ายโลหยินซินจนเขาแทบหยุดหายใจ แผนการอันสั่นคลอนจึงก่อตัวขึ้น นั่นคือการเกลี้ยกล่อมให้เธอสวมรอยเข้าไปเก็บของและยื่นใบลาออกในฐานะโลหยินซิน เพื่อตัดตอนเรื่องราวให้จบลงอย่างเงียบเชียบ

โลกของหนังพาคนดูย้อนกลับไปฮ่องกงช่วงปี 1991 อย่างเต็มกลิ่น ตั้งแต่ห้องทำงานแคบ ๆ ที่ยังใช้แฟ้มกระดาษกับแสงไฟนีออนในยามดึก บาร์ค็อกเทลที่อบอวลด้วยควันบุหรี่ เสียงเพลง และการเจรจาต่อรองที่แฝงนัย ไปจนถึงบ้านหลังเล็กของหญิงสาวที่ถูกทิ้งไว้พร้อมข้าวของที่ยังเล่าเรื่องเจ้าของไม่จบ บรรยากาศแบบนี้คือเสน่ห์ของหนังอาร์ฮ่องกงยุคนั้น ที่ถ่ายทอดชีวิตคนเมืองได้อย่างสมจริงทั้งด้านสว่างของเสื้อผ้ารัดรูปทรงทำงาน และด้านมืดของห้องเช่า ทางเดินแคบ ๆ และความสัมพันธ์ชั่วข้ามคืน ผู้กำกับใช้พื้นที่ปิดเหล่านี้บีบอารมณ์ตัวละครให้จนมุม ขณะเดียวกันก็ปล่อยให้แสงไฟสลัวและเสื้อผ้าน้อยชิ้นทำหน้าที่เล่าความปรารถนาโดยไม่ต้องเอ่ยคำใดให้มากความ

ในเชิงธีม หนังไม่ได้หยุดอยู่แค่ความเย้ายวนของเรือนร่าง หากใช้สถานการณ์สวมรอยมาตั้งคำถามเรื่องความผิดบาป การไถ่โทษ และตัวตนที่พร่าเลือน มีมินที่ตอนแรกก้าวเข้ามาเพียงเพราะค่าตอบแทนและความสงสาร กลับค่อย ๆ ซึมซับข้าวของ จดหมาย และความทรงจำของอีกคนจนเริ่มตั้งคำถามว่าตัวเองกำลังแสดงเป็นใคร ขณะที่หลินชาซินยิ่งใกล้ชิดกับร่างจำแลงนี้มากเท่าไร ความรู้สึกผิดก็ยิ่งกัดกินใจมากขึ้นเท่านั้น โทนของหนังจึงแกว่งอยู่ระหว่างดราม่าอาชญากรรมที่กดดันกับโรแมนติกอันเปราะบาง ผสมด้วยอารมณ์ขันแบบหนังฮ่องกงจากตัวละครแวดล้อมอย่าง จอร์จ (George) ที่รับบทโดย 湯鎮業 และ ชาร์ลี เชา (Charlie Chau) ที่รับบทโดย 曹查理 ที่แวะเวียนเข้ามาเพิ่มสีสันและความวุ่นวายให้แผนการที่ควรจะเงียบกลับยิ่งเสียงดังขึ้นเรื่อย ๆ

สิ่งที่ทำให้ เพชฌฆาตลองรัก ยังถูกพูดถึงในหมู่คนดูหนังสายลึก คือการแสดงสองชั้นของ葉玉卿ที่ต้องแยกหญิงสาวสองคนออกจากกันด้วยเพียงแววตา ท่วงท่าเดิน และการทอดสายตา ฝั่งหนึ่งคือความสงบเย็นแบบสาวออฟฟิศ อีกฝั่งคือความกร้านโลกแต่แฝงความอ่อนไหวของสาวกลางคืน เมื่อเธอต้องสวมรอยเป็นอีกคน เสน่ห์ทั้งสองแบบก็หลอมรวมกันจนคนดูเองก็แทบแยกไม่ออกว่ากำลังหลงรักใคร เช่นเดียวกับ 方中信 ที่ถ่ายทอดด้านอ่อนแอของลูกผู้ชายที่ภายนอกดูมั่นใจ แต่ภายในพังทลายด้วยความกลัว การปะทะกันของทั้งคู่จึงไม่ใช่แค่ฉากเลิฟซีนที่จัดวางอย่างมีรสนิยม หากคือการต่อรองทางอำนาจที่ผลัดกันรุกผลัดกันรับอยู่ตลอดเวลา

สำหรับใครที่คิดถึงหนังอาร์ฮ่องกงยุคเฟื่องฟู เรื่องนี้คือตัวอย่างชั้นดีของสูตรที่ทั้งตลาดและนักวิจารณ์ยอมรับ นั่นคือการห่อหุ้มพล็อตอาชญากรรมและการสวมรอยไว้ด้วยบรรยากาศอีโรติกที่เย้ายวนแต่ไม่ล้นเกิน มีปมให้ติดตาม มีตัวละครสมทบอย่าง มิสโอดี (Miss Ode) เมย์ (May) ชิว (Chiu) และมิสเตอร์หลิน (Mr.Lin) ที่ช่วยกันต่อจิ๊กซอว์ภาพสังคมเมืองในยุคนั้นให้สมบูรณ์ การได้เห็นนักแสดงแถวหน้าของเกาะฮ่องกงมาประชันกันในบทที่ต้องใช้ทั้งร่างกายและอารมณ์อย่างถึงพริกถึงขิง ทำให้หนังยาวเกือบสองชั่วโมงผ่านไปอย่างไม่น่าเบื่อ และทิ้งคำถามไว้ให้ขบคิดต่อ long หลังจากไฟในโรงดับลง ว่าความรักที่ก่อตัวบนรากฐานของความลับนั้น จะพาใครสักคนไปสู่การเริ่มต้นใหม่ได้จริงหรือไม่